મુક્તિનાથ મંદિર – દર્શન સમય અને માર્ગદર્શિકા

મંદિર સામાન્ય રીતે સવારથી સાંજ સુધી (આશરે સવારે 6:00 – સાંજે 7:00) ખુલ્લું રહે છે. સાંજની આરતી આશરે 7:00 વાગ્યે થાય છે.

આશરે 3,800 મીટર ઊંચાઈ પર હોવાથી કડકડતી ઠંડીમાં (ડિસેમ્બર–ફેબ્રુઆરી) બરફને કારણે મંદિર થોડો સમય બંધ રહી શકે છે. મુલાકાતનો સારો સમય: માર્ચ–જૂન અને સપ્ટેમ્બર–નવેમ્બર.

મુક્તિનાથ એટલે "મુક્તિના સ્વામી" – નેપાળના મુસ્તાંગ જિલ્લામાં થોરોંગ લા ઘાટ નીચે ભગવાન વિષ્ણુનું પવિત્ર ધામ છે. તેની ગણતરી 108 દિવ્ય દેશમમાં થાય છે અને બૌદ્ધો પણ તેને "છુમિગ ગ્યાત્સા" તરીકે પૂજે છે.

શ્રદ્ધાળુઓ મંદિર પાછળ 108 ગૌમુખી જળધારાઓ (મુક્તિધારા) અને સામેના બે કુંડમાં સ્નાન કરે છે. પાસે વહેતી કાલી ગંડકી નદી શાલિગ્રામ શિલાઓ માટે પ્રસિદ્ધ છે.

પોખરાથી જોમસોમની ઉડાન (આશરે 20 મિનિટ), પછી જીપથી રાનીપૌવા (આશરે 1.5–2 કલાક) અને ત્યાંથી પગપાળા મંદિર સુધી. પોખરાથી બેની અને જોમસોમ થઈને જીપ રસ્તો પણ છે (એક-બે દિવસ). ઊંચાઈને કારણે શરીરને ધીમે ધીમે ટેવાવા દો.