ముక్తినాథ్ ఆలయం – దర్శన సమయాలు & గైడ్

ఆలయం సాధారణంగా ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు (సుమారు ఉదయం 6:00 – సాయంత్రం 7:00) తెరిచి ఉంటుంది. సాయంత్రం హారతి సుమారు 7:00 గంటలకు జరుగుతుంది.

సుమారు 3,800 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండటం వల్ల తీవ్రమైన శీతాకాలంలో (డిసెంబర్–ఫిబ్రవరి) మంచు కారణంగా ఆలయం కొంతకాలం మూసి ఉండవచ్చు. సందర్శనకు మంచి సమయం: మార్చి–జూన్, సెప్టెంబర్–నవంబర్.

ముక్తినాథ్ అంటే "ముక్తికి అధిపతి" – నేపాల్‌లోని ముస్తాంగ్ జిల్లాలో థోరోంగ్ లా కనుమ దిగువన శ్రీ మహావిష్ణువు పవిత్ర క్షేత్రం. దీనిని 108 దివ్యదేశాలలో లెక్కిస్తారు; బౌద్ధులు కూడా దీనిని "ఛుమిగ్ గ్యాత్సా"గా పూజిస్తారు.

భక్తులు ఆలయం వెనుక ఉన్న 108 గోముఖ జలధారలలో (ముక్తిధార), ఎదురుగా ఉన్న రెండు కుండాలలో స్నానం చేస్తారు. సమీపంలో ప్రవహించే కాళీ గండకి నది సాలగ్రామ శిలలకు ప్రసిద్ధి.

పోఖరా నుండి జోమ్‌సోమ్‌కు విమానం (సుమారు 20 నిమిషాలు), తర్వాత జీపులో రాణిపౌవా (సుమారు 1.5–2 గంటలు), అక్కడి నుండి ఆలయానికి నడక. పోఖరా నుండి బేనీ, జోమ్‌సోమ్ మీదుగా జీప్ రోడ్డు కూడా ఉంది (ఒకటి-రెండు రోజులు). ఎత్తు కారణంగా శరీరం నెమ్మదిగా అలవాటు పడనివ్వండి.